Total Protez (Damak Protez)

Kısa cevap: Total protez (damak protezi), bir çenedeki tüm dişlerin kaybedildiği durumlarda diş etine ve damak dokusuna oturan, hasta tarafından takılıp çıkarılabilen hareketli protezdir. Medisam Life diş polikliniklerinde total protez, ağız içi ölçü ve provalarla kişiye özel olarak hazırlanır.

Total protez nedir?

Total protez, alt veya üst çenede hiç diş kalmadığında kaybedilen dişlerin ve çevre dokunun akrilik bir kaide üzerinde yeniden oluşturulmasıdır. Üst çene total protezi damağı da kaplar ve tutunmasını büyük ölçüde bu geniş yüzeyin oluşturduğu emme etkisinden alır. Alt çene total protezi ise dil ve dudak hareketleri nedeniyle daha küçük bir destek alanına sahiptir.

Total protez çiğneme ve konuşma işlevini yeniden kazandırmanın yanında dudak ve yanak desteğini yeniden kurarak yüz yükseklik oranını korur. Dişsiz kalan çenede kemik zamanla eridiği için protezin belirli aralıklarla yenilenmesi veya besleme yapılması gerekir.

Total protez kimlere uygulanır?

Total protez, bir çenedeki tüm dişlerini kaybetmiş ve implant tedavisi uygulanamayan ya da tercih etmeyen hastalara uygulanır. Uygun olduğu durumlar şunlardır:

• Tam dişsizlik: Alt veya üst çenede hiç diş kalmamış olması.
• İmplant için yetersiz kemik: İleri kemik erimesi olan ve greftleme cerrahisini tercih etmeyen hastalar.
• Sistemik nedenler: Cerrahi işlemin uygun olmadığı genel sağlık durumları.
• Geçici çözüm ihtiyacı: İmplant tedavisi planlanan hastalarda ara dönem protezi olarak.

Total, parsiyel ve implant üstü protez arasındaki fark nedir?

Protez türü, ağızda kalan diş sayısına ve çene kemiğinin durumuna göre belirlenir. Aşağıdaki tablo üç ana protez seçeneğini karşılaştırır:

Total protez nasıl yapılır?

Total protez, ortalama 4-6 randevuda ve 2-4 hafta içinde tamamlanan laboratuvar destekli bir tedavidir. Aşamalar şöyledir:

1. Muayene ve planlama: Diş eti sağlığı, kret yapısı ve kemik yüksekliği değerlendirilir; gerekiyorsa önce kalan kök ve dişler çekilir.
2. Ölçü alınması: Önce hazır kaşıkla ilk ölçü, ardından kişiye özel kaşıkla ayrıntılı son ölçü alınır.
3. Kapanış kaydı: Alt ve üst çene ilişkisi, dikey yükseklik ve orta hat mum kaideler üzerinde belirlenir.
4. Diş dizimi provası: Mum üzerine dizilen dişlerin rengi, boyu ve gülüş hattı ağızda denenir; gerekirse düzeltilir.
5. Bitim ve teslim: Protez akrilik hâline getirilerek cilalanır ve ağıza uyumlanır.
6. Uyum kontrolleri: İlk günlerde vuran noktaların giderilmesi için 1-3 kontrol randevusu yapılır.

Total proteze alışma süreci nasıldır?

Total proteze alışma süreci ortalama 2-6 hafta sürer. İlk günlerde artan tükürük, konuşmada değişiklik ve dolgunluk hissi normaldir; bu bulgular kaslar ve dil protezin varlığına uyum sağladıkça azalır. Konuşmayı hızlandırmak için ilk hafta yüksek sesle okuma önerilir.

Beslenmeye yumuşak ve küçük parçalar hâlinde başlanmalı, lokmalar ağzın iki tarafına eşit dağıtılarak çiğnenmelidir. Yapışkan ve sert gıdalar ilk haftalarda tercih edilmemelidir.

Total protez bakımı nasıl yapılır?

• Protez her yemekten sonra çıkarılarak akan suyun altında yıkanır.
• Günde en az 1 kez protez fırçası ve protez temizleyicisiyle temizlenir; aşındırıcı diş macunu kullanılmaz.
• Temizlik sırasında protezin düşmemesi için lavaboya su doldurulur ya da havlu serilir.
• Protez çıkarıldığında diş etleri ve damak yumuşak bir fırça ile masaj yapılarak temizlenir.
• Gece protezin çıkarılıp temiz suda bekletilmesi diş eti dokusunun dinlenmesini sağlar.
• Protez sıcak suya konulmaz; deforme olabilir.
• Yılda en az 1 kez kontrol yapılır; kemik eridikçe besleme (rebazaj) gerekebilir.

Öne Çıkanlar

• Total protez, tüm dişlerin kaybedildiği çenede uygulanan takılıp çıkarılabilen protezdir.
• Üst protez damağı kaplar ve tutunmasını emme etkisinden alır.
• Tedavi ortalama 4-6 randevuda, 2-4 haftada tamamlanır.
• Alışma süreci ortalama 2-6 haftadır; ilk günlerde tükürük artışı normaldir.
• Kemik erimesine bağlı olarak zamanla besleme veya yenileme gerekebilir.
• Medisam Life diş poliklinikleri Samsun, Vezirköprü, Fatsa, Merzifon, Çorum, Yozgat ve İzmir şubelerinde hizmet verir.

Sıkça Sorulan Sorular

Total protez kaç yılda bir yenilenmelidir?

Total protez, çene kemiğindeki erime nedeniyle zamanla ağıza tam oturmaz ve gevşemeye başlar. Bu nedenle protezlerin belirli aralıklarla kontrol edilmesi, gerektiğinde beslenmesi veya yenilenmesi gerekir. Gevşeyen bir protezle çiğnemeye devam etmek diş etinde yara ve kemik kaybını hızlandırabilir.

Total protez takılıyken konuşmak zorlaşır mı?

Total protez takıldıktan sonraki ilk günlerde bazı harflerin telaffuzunda geçici zorluk yaşanabilir. Dil ve dudak kasları protezin hacmine uyum sağladıkça konuşma birkaç hafta içinde normale döner. Yüksek sesle okuma yapmak bu uyum sürecini hızlandırır.

Protez yapıştırıcısı kullanmak gerekli midir?

İyi uyumlanmış bir total protez çoğu hastada yapıştırıcı olmadan tutunur. Kemik erimesinin ileri olduğu alt çenede yapıştırıcı ek destek sağlayabilir; ancak sürekli ve yoğun yapıştırıcı ihtiyacı protezin uyumunu yitirdiğini gösterir. Bu durumda protezin hekim tarafından değerlendirilmesi gerekir.

Total protez yerine implant üstü protez yapılabilir mi?

Çene kemiği yeterliyse total protez yerine implant üstü protez uygulanabilir ve bu seçenek belirgin biçimde daha yüksek çiğneme stabilitesi sağlar. Alt çenede yerleştirilen implantlar üzerine tutucu sistemlerle sabitlenen protezler hareketliliği azaltır. Uygunluk, üç boyutlu tomografi ile değerlendirilir.

Total protez fiyatı ne kadardır?

Total protez fiyatı; kullanılan diş ve akrilik materyalinin niteliğine, tek ya da çift çene yapılmasına ve öncesinde çekim gibi işlemlerin gerekip gerekmediğine göre değişir. Bu nedenle muayene öncesi tek bir rakam vermek doğru olmaz. Medisam Life diş polikliniklerinde ücretsiz ön muayene sonrası kişiye özel plan ve net bilgi paylaşılır.

Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; teşhis ve tedavi için hekiminize başvurun.