Fissür Örtücü (Diş Aşısı)
Kısa cevap: Fissür örtücü (halk arasındaki adıyla diş aşısı), azı dişlerinin çiğneme yüzeyindeki derin oluk ve girintilerin akıcı reçine ile kapatılarak çürük oluşumunun önlenmeye çalışıldığı koruyucu bir işlemdir. Medisam Life'ın Samsun, Vezirköprü, Fatsa, Merzifon, Çorum, Yozgat ve İzmir şubelerinde fissür örtücü uygulaması çocuk diş muayenesi sonrasında yapılır.
Fissür örtücü nedir?
Fissür örtücü, azı ve küçük azı dişlerinin çiğneme yüzeyindeki fissür adı verilen dar oluklara akıcı kıvamdaki koruyucu materyalin uygulanıp ışıkla sertleştirilmesidir. Bu oluklar diş fırçası kılından daha dar olabildiği için gıda artıkları ve bakteri plağı burada kolayca birikir. Fissür örtücü, oluğun tabanını kapatarak yüzeyi düzleştirir ve temizlenebilir hale getirir.
Fissür örtücünün "diş aşısı" olarak anılması yalnızca halk arasındaki bir adlandırmadır; uygulama bir aşı değildir, bağışıklıkla ilgisi yoktur ve iğne içermez. Fissür örtücü mekanik bir koruma sağlar.
Fissür örtücü kimlere ve hangi dişlere uygulanır?
Fissür örtücü, çiğneme yüzeyi derin oluklu olan ve henüz çürümemiş dişlere uygulanır. Fissür örtücü uygulaması genellikle şu durumlarda planlanır:
- Birinci daimi azı dişleri: Yaklaşık 6-7 yaşlarında süren ve süt dişi ile karıştırıldığı için sık gözden kaçan altı yaş dişleri, sürer sürmez değerlendirilir.
- İkinci daimi azı dişleri: Yaklaşık 11-13 yaşlarında süren azı dişleri.
- Küçük azı dişleri: Fissürleri belirgin derin olan küçük azılar.
- Derin fissürlü süt azı dişleri: Çürük riski yüksek çocuklarda hekim kararıyla süt azılarına da uygulanabilir.
- Çürük riski yüksek çocuklar: Daha önce çürük geçirmiş veya ağız bakımı yeterli olmayan çocuklar.
Fissür örtücünün uygulanabilmesi için dişin çürüksüz olması ya da yalnızca mine ile sınırlı başlangıç lekesi bulunması gerekir. Çürük dentine ulaşmışsa fissür örtücü yerine dolgu tedavisi uygulanır.
Fissür örtücü nasıl yapılır?
Fissür örtücü uygulaması anestezi ve diş kesimi gerektirmeyen, ağrısız bir işlemdir. Uygulama şu adımlarla tamamlanır:
- Muayene: Hekim dişin çürüksüz olduğunu klinik olarak ve gerektiğinde görüntüleme ile doğrular.
- Temizlik: Çiğneme yüzeyi fırça veya polisaj lastiği ile temizlenir, oluklardaki artıklar uzaklaştırılır.
- İzolasyon: Diş pamuk rulolarla tükürükten yalıtılır ve kurutulur; nem kontrolü uygulamanın tutuculuğu için belirleyicidir.
- Yüzey hazırlığı: Mine yüzeyine asit jeli uygulanır, ardından yıkanıp kurutulur; gerektiğinde bağlayıcı ajan sürülür.
- Materyalin yerleştirilmesi: Akıcı örtücü materyal fissürlere yerleştirilir ve ışık cihazıyla sertleştirilir.
- Kapanış kontrolü: Kapanış kağıdı ile temas kontrol edilir, fazlalık varsa düzeltilir.
Fissür örtücü uygulaması diş başına yaklaşık 5-10 dakika sürer. Aynı randevuda birden fazla dişe uygulama yapılabilir.
Fissür örtücü mü, dolgu mu gerekir?
Fissür örtücü ile dolgu farklı amaçlara hizmet eder: fissür örtücü çürük oluşmadan koruma sağlar, dolgu ise oluşmuş çürüğün temizlenip boşluğun onarılmasıdır. İki uygulama arasındaki temel farklar aşağıdaki tabloda karşılaştırılmıştır.
| Karşılaştırma | Fissür örtücü | Dolgu |
|---|---|---|
| Amaç | Çürüğü önlemek | Oluşmuş çürüğü tedavi etmek |
| Diş dokusu kesimi | Yapılmaz | Çürük doku uzaklaştırılır |
| Anestezi | Genellikle gerekmez | Derinliğe göre gerekebilir |
| Uygulama süresi | Diş başına 5-10 dakika | Diş başına 20-30 dakika |
| Uygulandığı diş | Çürüksüz, derin fissürlü diş | Çürük veya kırık diş |
Fissür örtücü ne kadar dayanır?
Fissür örtücü, çiğneme kuvvetleri nedeniyle zamanla aşınabilen bir materyaldir ve kalıcı değildir. Örtücünün bütünlüğü 6 ayda bir yapılan rutin kontrollerde incelenir; aşınma, kısmi düşme veya kenar açıklığı görülürse kısa sürede yenilenir. Düzenli kontrole gelen çocuklarda örtücünün korumasının sürdürülmesi kolaylaşır. Fissür örtücü uygulanmış dişler de günde 2 kez fırçalanmaya devam etmelidir.
Öne Çıkanlar
- Fissür örtücü, azı dişlerinin çiğneme yüzeyindeki derin olukların koruyucu reçine ile kapatılmasıdır.
- Halk arasında diş aşısı denmesine rağmen uygulama bir aşı değildir; iğne ve anestezi içermez.
- Birinci daimi azı dişleri yaklaşık 6-7 yaşta, ikinci daimi azılar 11-13 yaşta sürdüğünde değerlendirilir.
- Uygulama diş başına yaklaşık 5-10 dakika sürer ve diş dokusu kesilmez.
- Fissür örtücü yalnızca çürüksüz dişlere uygulanır; çürük ilerlemişse dolgu gerekir.
- Örtücünün durumu 6 ayda bir kontrol edilmeli, aşındığında yenilenmelidir.
Sıkça Sorulan Sorular
Fissür örtücü acıtır mı?
Fissür örtücü uygulamasında diş dokusu kesilmediği için işlem genellikle ağrısızdır ve çoğu çocukta anestezi gerekmez. Çocuk yalnızca yüzeyin temizlenmesini, suyu ve hava üflemesini hisseder. İşlem kısa sürdüğü için küçük yaş grubunda da rahat uygulanabilir.
Fissür örtücü süt dişlerine yapılır mı?
Fissür örtücü öncelikle daimi azı dişleri için planlanır. Çürük riski yüksek çocuklarda derin fissürlü süt azı dişlerine de hekim kararıyla uygulanabilir. Karar, dişin ağızda kalacağı süre ve çocuğun çürük riski değerlendirilerek verilir.
Fissür örtücü uygulanan diş çürür mü?
Fissür örtücü, kapattığı çiğneme yüzeyinde koruma sağlar; ancak dişin ara yüzleri ve diğer yüzeyleri açıkta kalır. Bu yüzeylerin çürümemesi için düzenli fırçalama ve hekimin önerdiği ara yüz temizliği sürdürülmelidir. Örtücü aşındığında koruma azalacağı için altı aylık kontroller önemlidir.
Fissür örtücü ile flor uygulaması arasındaki fark nedir?
Fissür örtücü, çiğneme yüzeyindeki olukları fiziksel olarak kapatan bir bariyerdir. Flor uygulaması ise mine dokusunu güçlendirerek dişin asitlere direncini artırmayı amaçlar. İki uygulama birbirinin yerine geçmez; hekim gerekli gördüğünde aynı koruma planı içinde birlikte kullanılabilir.
Fissür örtücü ücreti ne kadardır?
Fissür örtücü ücreti, uygulanacak diş sayısına ve kullanılan materyale göre değişir. Aynı randevuda yapılan diğer koruyucu işlemler de toplam tutarı etkiler. Medisam Life şubelerinde ücretsiz ön muayene sonrasında net bilgi verilir.
Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; teşhis ve tedavi için hekiminize başvurun.